§16. ĐỊNH LUẬT JUN – LEN-XƠ


I. MỤC TIÊU:
1) Kiến thức:
- Nêu được tác dụng nhiệt của dòng điện: Khi có dòng điện chạy qua vật dẫn thông thường thì một phần hay toàn bộ điện năng được biến đổi thành nhiệt năng.
- Phát biểu định luật Jun – Len-xơ và vận dụng định luật này để giải các bài tập về tác dụng nhiệt của dòng điện.
2) Kĩ năng:
- Rèn luyện kĩ năng phân tích, tổng hợp kiến thức để xử lí kết quả đã cho.
3) Thái độ:
- Trung thực, kiên trì.
II. CHUẨN BỊ:
G: - Hình 13.1 và 16.1 SGK.
H: - Ôn lại công thức tính nhiệt lượng: Q = m.ct ở môn vật lý 8.
- Đọc_nghiên cứu bài “Định luật Jun – Len-xơ”.
III. PHƯƠNG PHÁP
Thí nghiệm trực quan kết hợp đàm thoại gợi mỡ.
IV. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:

1) Ổn định: KTSS ( 1’)
2) Kiểm tra bài cũ: Thông qua
3) Bài mới:
* HĐ1: Tổ chức tình huống học tập (1’)
- Dòng điện chạy qua các vật dẫn thường gây ra tác dụng nhiệt. Nhiệt lượng toả ra khi đó phụ thuộc vào các yếu tố nào?
* HĐ2: Tìm hiểu sự biến đổi điện năng thành nhiệt năng.( 5’)
- H: Quan sát H 13.1 SGK: máy khoan, bàn là, mỏ hàn, máy bơm nước, máy sấy tóc, quạt điện và bóng đèn …
+ Trong số các dụng cụ hay thiết bị điện này, dụng cụ nào hay thiết bị nào biến đổi điện năng đồng thời thành nhiệt năng và năng lượng ánh sáng? Đồng thời nhiệt năng và cơ năng? Điện năng biến đổi hoàn toàn thành nhiệt năng?

+ Hãy so sánh điện trở suất của các dây dẫn hợp kim với các dây dẫn bằng đồng.

* HĐ3: Xây dựng hệ thức biểu thị định luật Jun – Len-xơ. ( 8’)
- H: Thảo luận, tìm hiểu thông tin SGK.
- Vì điện năng biến đổi hoàn toàn thành nhiệt năng( áp dụng định luật bảo toàn và chuyển hoá năng lượng ( Q = ?
* HĐ4: Xử lí kết quả thí nghiệm kiểm tra hệ thức biểu thị định luật Jun – Len-xơ. (15’)
- G: Giới thiệu H 16.1 SGK.
- H: Đọc phần mô tả TN và các dữ kiện đã thu được từ TN kiểm tra.
- H: Thảo luận và trả lời câu C1, C2
- G: Hướng dẫn HS thảo luận câu C3 từ kết quả của câu C1, C2.









* HĐ5: Phát biểu định luật Jun – Len-xơ
- G: Thông báo: nếu tính cả phần nhiệt lượng truyền ra môi trường xung quanh thì Q = A. Vậy Q = I2.R.t
- H: Dựa vào hệ thức trên phát biểu thành lời
- G: Bổ sung hoàn chỉnh định luật.




*Lưu ý: Nếu đo Q bằng đơn vị calo thì hệ thức của định luật Jun – Len-xơ là:
Q = 0,24.I2.R.t (với 1 J = 0,24 cal)
* HĐ6:Vận dụng định luật Jun – Len-xơ
( 8’)
- H: Cá nhân HS thực hiện câu C4
+ Q = I2.R.t nhiệt lượng toả ra ở dây tóc bóng đèn và dây nối khác nhau ở chỗ nào?
+ So sánh điện trở của dây nối và dây tóc bóng đèn?
+ Rút ra kết luận gì?



- H: Thảo luận, thực hiện câu C5
- G: nhận xét, rút kinh nghiệm sai sót của HS khi trình bày.

4) Củng cố và luyện tập:( 3’)
- H: Đọc ghi nhớ SGK.
- Định luật Jun – Len-xơ cho biết điện năng biến đổi thành:
A. cơ năng.
B. Năng lượng ánh sáng.
C. Hoá năng.
D. Nhiệt năng.


I. Trường hợp điện năng biến đổi thành nhiệt năng.
1) Một phần điện năng biến đổi thành nhiệt năng.


a) Đèn, nồi cơm điện, bàn là.
b) Quạt, máy bơm nước, máy khoan.


2) Toàn bộ điện năng được biến đổi thành nhiệt năng.
a) Lò sưởi, mỏ hàn, bếp điện.
b) Nikêlin, constantan có điện trở suất lớn hơn rất nhiều