GIÁO ÁN DỰ THI
Bài 37: MÁY BIẾN THẾ
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TP CÀ MAU
TRƯỜNG THCS AN XUYÊN 2
PH�NG GIÂO D?C VĂ DĂO T?O TP CĂ MAU
TRU?NG THCS AN XUYÍN 2
V
Ậ
T
L
Ý
9
Nêu các cách làm giảm hao phí khi truyền tải điện năng đi xa? Trong đó cách nào ưu thế hơn?

Kiểm tra bài cũ
Trả lời: Có hai cách để giảm hao phí khi truyền tải điện năng đi xa, đó là giảm điện trở dây dẫn hoặc tăng hiệu điện thế đặt vào hai đầu dây dẫn. Cách tăng hiệu điện thế là ưu thế hơn.
NHÀ
MÁY
ĐIỆN
25 000 V
500 000 V
11 000 V
11 000 V
380 V
220 V
B�i 37: máy biến thế
I. Cấu tạo và hoạt động của máy biến thế
1. Cấu tạo:
Hi`nh 37.1
- Hai cuộn dây dẫn có số vòng khác nhau, đặt cách điện với nhau
- Một lõi sắt (hay thép) có pha silic chung cho cả hai cuộn dây.
sơ đồ nguyên lý
Cấu tạo máy biến thế
B�i 37: máy biến thế
I. Cấu tạo và hoạt động của máy biến thế
1. Cấu tạo
2. Nguyên tắc hoạt động
Nếu đặt vào hai đầu của một cuộn dây (gọi là cuộn sơ cấp) một HĐT xoay chiều, thỡ bóng đèn ở hai đầu cuộn dây kia (gọi là cuộn thứ cấp) có sáng lờn khụng? Hóy d? doỏn?
Chúng ta cùng quan sát thí nghiệm sau.

- C1: Có sáng. Vì khi đặt vào hai đầu cuộn sơ cấp một HĐT xoay chiều thì sẽ tạo ra trong cuộn dây một dòng điện xoay chiều. Lõi sắt bị nhiễm từ trở thành một NC có từ trường biến thiên; số đường sức từ của từ trường xuyên qua tiết diện S của cuộn thứ cấp biến thiên, do đó trong cuộn dây thứ cấp xuất hiện do`ng diờ?n ca?m u?ng làm cho đèn sáng.
B�i 37: máy biến thế
I. Cấu tạo và hoạt động của máy biến thế
1. Cấu tạo
2. Nguyên tắc hoạt động
B�i 37: máy biến thế
I. Cấu tạo và hoạt động của máy biến thế
1. Cấu tạo
2. Nguyên tắc hoạt động
C2 Hiệu điện thế xuất hiện ở hai đầu cuộn thứ cấp là HĐT xoay chiều. Tại sao?
-C2: Đặt vào hai đầu cuộn sơ cấp một HĐT xoay chiều thì trong cuộn dây đó có dòng điện xoay chiều chạy qua. Từ trường trong lõi sắt luân phiên tăng giảm, vì thế số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn thứ cấp luân phiên tăng giảm. Kết quả là trong cuộn thứ cấp xuất hiện một dòng điện xoay chiều. Một dòng điện xoay chiều phải do một HDT xoay chiều gây ra. Bởi vậy hai đầu cuộn thứ cấp có một dòng điện xoay chiều.
B�i 37: máy biến thế
I. Cấu tạo và hoạt động của máy biến thế
1. Cấu tạo
2. Nguyên tắc hoạt động
Hoạt động của máy biến thế
* Khi đặt vào hai đầu cuộn sơ cấp một HĐT xoay chiều thì ở hai đầu cuộn thứ cấp xuất hiện một HĐT xoay chiều.
B�i 37: máy biến thế
I. Cấu tạo và hoạt động của máy biến thế
1. Cấu tạo
2. Nguyên tắc hoạt động
3. Kết luận
1. Cấu tạo
2. Nguyên tắc hoạt động
3. Kết luận
1. Cấu tạo
2. Nguyên tắc hoạt động
3. Kết luận
1. Cấu tạo
2. Nguyên tắc hoạt động
Máy biến thế trong công nghiệp
Máy biến thế trong gia đình
9
6
V
:6 V
Khoa vật lí Trường Đhsp Tn
Vật lí kĩ thuật
= 1 ┴
9
6
V
:6 V
Khoa vật lí Trường Đhsp Tn
Vật lí kĩ thuật
= 1 ┴
K
U1 = 4V
n1 = 180 vòng
n2 = 180 vòng
+_
Nếu đặt vào hai đầu cuộn sơ cấp hiệu diờ?n thờ? một chiều thì đèn mắc vào hai đầu cuộn thứ cấp có sáng không?
B�i 37: máy biến thế
I. Cấu tạo và hoạt động của máy biến thế
II. Tác dụng làm biến đổi hiệu điện thế của máy biến thế
Ca?c em cu`ng quan sát làm TN
3. Kết luận: D?t m?t hi?u di?n th? xoay chi?u v�o hai d?u cu?n so c?p c?a mỏy bi?n th? thỡ ? hai d?u c?a cu?n th? c?p xu?t hi?n hi?u diờn th? xoay chi?u.
1. Cấu tạo
2. Nguyên tắc hoạt động
1.Quan sỏt
9
6
V
:6 V
= 1 ┴
12
12
V
: V
= 1 ┴
K
U1 = 4V
U2 = 4V
n1 = 180 vòng
n2 = 180 vòng
KHOA VậT TRường cao đẳng
sư phạm quảng ninh
KHOA VậT TRường cao đẳng
sư phạm quảng ninh
180
180
4
9
6
V
:6 V
= 1 ┴
K
U1 = 4V
U2 = 2V
n1 = 180 vòng
n2 = 90 vòng
KHOA VậT TRường cao đẳng
sư phạm quảng ninh
9
6
V
:6 V
= 1 ┴
KHOA VậT TRường cao đẳng
sư phạm quảng ninh
180
90
2
9
6
V
:6 V
= 1 ┴
9
6
V
:6 V
= 1 ┴
K
U1 = 4V
U2 = 6V
n1 = 80 vòng
n2 = 120 vòng
KHOA VậT TRường cao đẳng
sư phạm quảng ninh
KHOA VậT TRường cao đẳng
sư phạm quảng ninh
120
80
6
B�i 37 máy biến thế
I. Cấu tạo và hoạt động của máy biến thế
II. Tác dụng làm biến đổi hiệu điện thế của máy biến thế
1. Quan sát
? Nhìn vào bảng trên em hãy cho biết lần TN nào tăng thế, hạ thế ?
B�i 37: máy biến thế
I. Cấu tạo và hoạt động của máy biến thế
II. Tác dụng làm biến đổi hiệu điện thế của máy biến thế
1. Quan sát
C3. Căn cứ vào các số liệu trên, hãy rút ra nhận xét về mối quan hệ giữa hiệu điện thế U đặt ở hai đầu các cuộn dây của máy biến thế và số vòng dây của các cuộn tương ứng.
- Hiệu điện thế ở hai đầu mỗi cuộn dây của máy biến thế tỷ lệ với số vòng dây cu?a ca?c cuộn dõy tương ứng.
2. Kết luận
3. Kết luận: D?t m?t hi?u di?n th? xoay chi?u v�o hai d?u cu?n so c?p c?a mỏy bi?n th? thỡ ? hai d?u c?a cu?n th? c?p xu?t hi?n hi?u diờn th? xoay chi?u.
1. Cấu tạo
2. Nguyên tắc hoạt động
1. Quan sỏt
B�i 37: máy biến thế
I. Cấu tạo và hoạt động của máy biến thế
II. Tác dụng làm biến đổi hiệu điện thế của máy biến thế
1. Quan sát
2. Kết luận
- Hiệu điện thế ở hai đầu mỗi cuộn dây của máy biến thế tỷ lệ với số vòng dây của mỗi cuộn
Khi hiệu điện thế ở cuộn sơ cấp lớn hơn hiệu điện thế ở cuộn thứ cấp (U1 > U2) ta có máy hạ thế, còn khi U1 < U2 ta có máy tăng thế.
3. Kết luận: D?t m?t hi?u di?n th? xoay chi?u v�o hai d?u cu?n so c?p c?a mỏy bi?n th? thỡ ? hai d?u c?a cu?n th? c?p xu?t hi?n hi?u diờ?n th? xoay chi?u.
1. Cấu tạo
2. Nguyên tắc hoạt động
1. Quan sỏt
2.K?t lu?n
III. Lắp đặt máy biến thế ở hai đầu đường dây tải điện
NHÀ
MÁY
ĐIỆN
25 000 V
500 000 V
11 000 V
Tăng thế
11 000 V
380 V
220 V
Hạ thế
Hạ thế
Hạ thế
B�i 37: máy biến thế
I. Cấu tạo và hoạt động của máy biến thế
II. Tác dụng làm biến đổi hiệu điện thế của máy biến thế
1. Quan sát
2. Kết luận
3. Kết luận: D?t m?t hi?u di?n th? xoay chi?u v�o hai d?u cu?n so c?p c?a mỏy bi?n th? thỡ ? hai d?u c?a cu?n th? c?p xu?t hi?n hi?u diờ?n th? xoay chi?u.
1. Cấu tạo
2. Nguyên tắc hoạt động
1. Quan sỏt
2.K?t lu?n: Hi?u di?n th? ? hai d?u m?i cu?n dõy c?a mỏy bi?n th? t? l? v?i s? vũng dõy m?i cu?n
-Ở đầu đường dây tải về phía nhà máy điện ta đặt máy tăng thế, ở nơi tiêu thụ đặt máy hạ thế
III.L?p d?t mỏy bi?n th? ? hai d?u du?ng dõy t?i di?n
Bài làm
+Số vòng của cuộn 6V:
IV- Vận dụng
+ Số vòng của cuộn 3V:
B�i 37: máy biến thế
Điều nào sau đây là sai khi nói về máy biến thế (MBT)
A / MBT có tác dụng thay đổi hi�?u di�?n th�? xoay chiều
B/ MBT có số vòng cuộn sơ cấp và thứ cấp khác nhau.
C/ Khi tải điện năng đi xa thì dùng máy tăng thế.
D/ MBT hoạt động được với cả dòng điện không đổi.
Tại sao mỏ hàn lại nóng nhanh vậy?
l2
l1
AC: 0,1V
AC: 220 v
- Cuộn sơ cấp hàng nghìn vòng, cuộn thứ cấp vài vòng nhưng dây có tiết diện lớn. VD mỏ hàn trờn cuộn sơ cấp: 4400 vòng, cuộn thứ cấp: 2 vòng - Công suất 100W. Ta tính được I = 100 : 0,1= 1000A. Dòng điện lớn như vậy nên nóng tức thời. Tuỳ theo từng loại hai cuộn có số vòng khác số liệu trên.
*Máy biến thế ngoài tính năng tăng, giảm điện thế xoay chiều còn có tính năng quan trọng là làm biến đổi cường độ dòng điện. Cường độ dòng điện trong cuộn sơ cấp và cuộn thứ cấp tỷ lệ nghịch với số vòng dây.
K
KIếN THứC THựC Tế
B�i 37: máy biến thế
I. Cấu tạo và hoạt động của máy biến thế
II. Tác dụng làm biến đổi hiệu điện thế của máy biến thế
1. Quan sát
2. Kết luận
3. Kết luận: D?t m?t hi?u di?n th? xoay chi?u v�o hai d?u cu?n so c?p c?a mỏy bi?n th? thỡ ? hai d?u c?a cu?n th? c?p xu?t hi?n hi?u diờn th? xoay chi?u.
1. Cấu tạo
2. Nguyên tắc hoạt động
1. Quan sỏt
2.K?t lu?n: Hi?u di?n th? ? hai d?u m?i cu?n dõy c?a mỏy bi?n th? t? l? v?i s? vũng dõy m?i cu?n
III.L?p d?t mỏy bi?n th? ? hai d?u du?ng dõy t?i di?n
IV.V?n d?ng
HU?NG D?N V? NH�
Vờ` ho?c ba`i, do?c phõ`n " Co? thờ? em chua biờ?t".
La`m ba`i tõ?p 37.2 sa?ch ba`i tõ?p
Chuõ?n bi? truo?c ca?c cõu ho?i o? ba`i tụ?ng kờ?t chuong 2
xin chân thành cám ơn
các thầy cô giáo và các em học sinh !